Вируслы талпан энцефалитыннан профилактика чаралары

Вируслы талпан энцефалитын таратучы талпаннар кешеләр өчен зур куркынычларның берсе булып кала бирә. Без сезгә бу авыруга каршы вакцинация турында сөйләрбез. 

Клещевой энцефалит — ул талпан энцефалиты вирусы китереп чыгара торган үткен һәм хроник йогышлы авыру, ул бик кискен бизгәк халәтенә китерә, нерв системасының төрле бүлекләренең сүлпән парезләр һәм параличлар рәвешендәге зарарлануына китерә. Кагыйдә буларак, трансмиссив булып тора, ягъни кан суыручы бөҗәкләр тарафыннан тапшырыла.

Талпан энцефалитының төп билгеләре: хәлсезлек, баш авыртуы, тән температурасының 38-39 °C ка кадәр күтәрелүе, мускуллар һәм буыннар авыртуы, күңел болгану, косу һәм координация бозылу.

Талпаннарның яшәү ареалы шактый киң һәм Россия Федерациясенең күп кенә субъектларын үз эченә ала. Әлеге җирләрдә талпаннарда энцефалит вирусы булу-булмавын даими күзәтү алып барыла. Талпан энцефалиты вирусы белән зарарланган талпаннар таралган территорияләр эндемик дип атала. Алар шактый күп, елдан - ел алар үзгәрми диярлек һәм күбесенчә Европа өлешеннән алып Ерак Көнчыгышка кадәр уртача климат зонасында яшиләр.

Талпан вирус энцефалиты буенча эндемик территорияләр исемлеге белән Роспотребнадзор сайтында танышырга мөмкин.

Талпаннар кышкы йокыдан иртә язда, беренче җир ачылулар, кара җир чыга башлау белән уяна, шуңа күрә инде март-апрельдә алар белән очрашуга әзер булырга кирәк.

Россия Федерациясе Сәламәтлек саклау министрлыгының «Профилактик прививкаларның милли календарен, эпидемик күрсәткечләр буенча профилактик прививкалар календарен һәм профилактик прививкалар үткәрү тәртибен раслау турында " 2021 елның 6 декабрендәге 1122н номерлы боерыгы нигезендә түбәндәге затлар вакцинацияләнергә тиеш:

- вируслы талпан энцефалиты буенча эндемик территорияләрдә яшәүчеләр;

- вируслы талпан энцефалиты буенча эндемик территорияләргә чыгучылар;

- бу территорияләргә килгән, талпаннар белән контактта булу куркынычы зур булган эшләрне (агач әзерләү, авыл хуҗалыгы һәм гидромелиорация эшләре, экспедицияләр, урманны чистарту һәм төзекләндерү һ. б.) башкаручы затлар;

- талпан энцефалитын кузгатучы тере культуралар белән эшләүчеләр.

Фараз. Профилактика

Инапарант (яшерен) формада - йогышлы йогышлы инфекциянең махсус маркерларын клиник күренешләрнең аз яки минималь микъдары булганда ачыклау, авыруның җиңел формаларында фараз, кагыйдә буларак, уңай. Авыруның җитдирәк формалары булган очракта, астено-невротик күренешләр, төрле интенсивлыктагы баш авыртулары, акыл һәм физик эшчәнлек сәләте кимү белән бергә шактый озакка сузылган, кайчакта гомерлек күренешләр барлыкка килергә мөмкин. Авыр формаларда фараз начар.

Талпан энцефалитына каршы вакцинация авыруның үсешен кисәтергә мөмкинлек бирә торган иң нәтиҗәле профилактик чара булып тора. Теләсә кайсы теркәлгән вакцина талпан энцефалитыннан кулланыла. Кагыйдә буларак, башта көзен, аннары язын, аннары киләсе язда бер елдан соң башкарыла, шуннан соң алдагы ревакцинация өч елга бер тапкыр күрсәтелгән. Мондый схема авыруны йоктырганда гарантияләнгән саклану бирә. Вакцинациянең ашыгыч эшләнә торган схемалары да бар, әмма аларның нәтиҗәлелеге төп схемалардан түбәнрәк.

Вакцинация узмаган кешене инфекцияле талпан тешләгәндә, Россиядә иммуноглобулин кертәләр, әмма аның нәтиҗәлелеге шик астында тора.

Эндемик территорияләргә баруны планлаштырган һәркемгә профилактик прививкалар ясарга кирәк.

Вакцинация беркетү урыны буенча медицина оешмаларында ел буе бушлай уздырыла. Бу мәсьәләдә Календар чикләүләр юк, әмма сез эндемик районга җәй көне барырга планлаштырсагыз, вакцинацияне алдан ук ясау максатка ярашлы.

Вакцинация ике тапкыр уздырыла, беренче һәм икенче прививкалар арасында минималь интервал - 1 ай. Бер елдан соң ревакцинация, аннан соңгы ревакцинация - һәр 3 ел саен уздырыла.

Иммунитетны эшләп чыгару өчен вакцинация вакытында кимендә ике атна таләп ителә, шуңа күрә талпан энцефалитына каршы прививка курсын (ике прививка) имин булмаган территориягә чыгуга 2 атнадан да соңга калмыйча тәмамларга кирәк.

Үзегезнең сәламәтлегегезне алдан ук кайгыртыгыз!

«Татарстан Республикасында гигиена һәм эпидемиология үзәге» Бөгелмә районы ФБУЗ АФ бүлекчәсе мөдире Мингалимова Э.А.