Интернет челтәрендә балигъ булмаганнарны вербовкалау куркынычы

2026 елның 29 мае, җомга

Интернет безнең көндәлек тормышыбызның аерылгысыз өлешенә әйләнде, әмма уңайлыклары һәм мөмкинлекләре белән бергә ул куркыныч та яный, бигрәк тә яшь кулланучылар өчен. Шундый куркынычларның берсе - балигъ булмаганнарны экстремистик төркемнәргә, террорчылык оешмаларына һәм җинаятьчел бергәлекләргә җәлеп итү, аларның максаты - шул исәптән диверсантлар әзерләүне дә кертеп, үсмерләрне хокукка каршы эшчәнлеккә җәлеп итү.  

Мөмкин булган куркынычның төп билгеләре:

1. Мессенджерларда һәм уен чатларында тиз акча эшләү яки зур файда вәгъдәләре: ут төртү, элемтә объектларына, тимер юл һәм сәнәгать объектларына зыян китерү һәм башка милеккә зур акча вәгъдә итүче тиз акча эшләү тәкъдимнәре.

РФ Җинаять кодексының «Терроризм» 205 cтатьясы һәм «Терроризм» 281 205 cтатьясы буенча җаваплылыкка тартуга китерә. Җәза 10 елдан 20 елга кадәр ирегеннән мәхрүм итү. Күрсәтелгән җинаятьләр өчен җаваплылык 14 яшьтән башлана. 14 яшькә кадәрге балалар мондый гамәлләр кылган өчен балигъ булганчы ябык типтагы махсуслаштырылган белем бирү оешмаларына җибәрелә.

2. Хәрби һәм сәнәгать объектларының, дәүләт хакимияте органнарының координаталарын фотога-видеога төшерү һәм бирү тәкъдиме. «Террорчылык эшчәнлегенә ярдәм итү» 205.1  cтатьясы буенча җаваплылык китерергә мөмкин.

"Террорчылык оешмасы эшчәнлеген оештыру һәм шундый оешма эшчәнлегендә катнашу" РФ Җинаять кодексының террорчылык оешмаларына ярдәм иткән өчен 5 елдан 20 елга кадәр ирегеннән мәхрүм итү. Шулай ук РФ Җинаять кодексының 275 нче "Дәүләт хыянәте" статьясы буенча җаваплылыкны да китереп чыгарырга мөмкин. 12 елдан 20 елга кадәр ирегеннән мәхрүм итү.

3. Белем бирү оешмаларына, укучыларга һәм педагогларга һөҗүм идеяләрен хуплау террорчылык оешмасы эшчәнлегендә катнашу өчен җаваплылык яный
"Колумбайн" (скулшутинг) 205 статья "Терроризм", 105 статья "Үтерү" һәм 205.5 статья "Террорчылык оешмасы эшчәнлеген оештыру һәм мондый оешма эшчәнлегендә катнашу". Гомерлеккә ирегеннән мәхрүм итүгә кадәр җәза.

4. Шикле чараларда катнашуны тәкъдим итү: Әгәр сезгә протест акцияләрендә, митингларда яисә билгесез затлар яисә төркемнәр тарафыннан оештырылган башка иҗтимагый чараларда катнашырга тәкъдим итсәләр, сак булыгыз! Сез билгеләнгән тәртиптә килештерелмәгән гавами чарада катнашучы була аласыз, бу РФ КоАП 20.2 статьясы буенча административ җаваплылыкка китерә. 50 мең сумга кадәр административ штраф яки 15 тәүлеккә кадәр административ кулга алу.

5. Радикаль гамәлләргә чакырулар: конфликтларны хәл итүнең мәҗбүри ысулларына, милекне җимерүгә яисә дәүләт учреждениеләренә һөҗүм итүгә теләсә нинди чакырулар законсыз һәм потенциаль куркыныч булып тора. Мондый эшчәнлектә катнашкан өчен җинаять җаваплылыгы каралган!

6. Материалларны таратуда ярдәм итү турында үтенеч: агитация материалларын, фотографияләрне, видеороликларны яисә халыкның аерым төркемнәренә каршы юнәлдерелгән башка мәгълүматны таратуда сорап, җинаятьчеләр сезне хокукка каршы эшчәнлектә катнашуга җәлеп итәргә тырыша.

7. Тыелган оешмаларны финанс ярдәменә җәлеп итү: террорчылык, экстремистик яисә криминаль структуралар ихтыяҗларына акча җыю омтылышлары закон тарафыннан эзәрлекләнә. "Террорчылык эшчәнлегенә ярдәм" РФ Җинаять кодексының 205.1 статьясында һәм РФ Җинаять кодексының 282.3 статьясында каралган күрсәтелгән гамәлләр өчен җаваплылык 20 елга кадәр иректән мәхрүм итүгә китерә.

8. Террорчылык эшчәнлегенә ярдәм итү. Йөзне террорчылык эшчәнлегенә җәлеп итү, яллау яки башкача җәлеп итү. Җаваплылыкны гомерлеккә кадәр иректән мәхрүм итүгә китерә.

Искәрмәләр:

- Террорчылык актын әзерләүдә катнашкан зат (РФ Җинаять кодексының 205 статьясы) җинаять җаваплылыгыннан азат ителә, әгәр ул хакимият органнарын вакытлы кисәтү яки башкача ысул белән террорчылык актын гамәлгә ашыруны булдырмый калган булса һәм бу затның гамәлләрендә җинаятьнең башка составы булмаса;

- РФ Җинаять кодексының 282.2 статьясында каралган җинаятьне беренче тапкыр кылган зат һәм Россия Федерациясе законнары нигезендә экстремистик дип танылган оешма эшчәнлегендә ирекле рәвештә катнашуын туктаткан, аның гамәлләрендә җинаятьнең башка составы булмаса, җинаять җаваплылыгыннан азат ителә.

ЯҢАЛЫКЛАРГА ЯЗЫЛУ
Сайттагы барлык материаллар лицензия буенча тәкъдим ителә:
Creative Commons Attribution 4.0 International